RCN Vakantieparken, oorspronkelijk ontstaan uit initiatief van de Hervormde Kerk en bekend om haar maatschappelijke initiatieven zoals gratis vakanties voor hulpbehoevende gezinnen, is verkocht aan de Amerikaanse investeerder Blackstone. Onder vakantiegangers en professionals in de sector regent het bezorgde reacties. Trouwe RCN’ers zijn bang hun seizoensplek en de gemoedelijke sfeer van de camping te verliezen, anderen klagen over het verlies van het kerkelijke karakter van de parken. De terechte vraag die wordt gesteld is wat resteert van het maatschappelijke gedachtengoed van RCN. Wie de beschermer van dat maatschappelijke belang zou moeten zijn is duidelijk: enig aandeelhouder van RCN is geen op dividend gerichte investeerder, maar de stichting Interkerkelijke Oriëntatiecentrum (SIOC). Het SIOC zocht naar eigen zeggen een koper voor het goedlopende vakantieconcern (74 miljoen omzet in 2024) die de maatschappelijke waarde van de parken wil voorzetten. Mijn wenkbrauw ging toch even omhoog toen ik las dat ze daarvoor in één van de grootste investeerders ter wereld de meest geschikte kandidaat vonden. Blackstone, dat ook op grote schaal woningen opkoopt, beticht wordt huurders met lagere inkomens uit hun huizen te verdrijven en volgens de rapporteur huisvesting van de Verenigde Naties met deze strategie zelfs internationale mensenrechten schendt. Om over haar belangen in de Israëlische techsector nog te zwijgen. Waren hier geen alternatieven? De ironie ligt gelegen in de drijfveer voor de oprichting van de vereniging achter SIOC: ‘Opkomen voor dat wat in de verdrukking is geraakt’.
Ondanks de strategie en reputatie van de investeerder is SIOC-directeur René van de Kieft overtuigd dat de beoogde nieuwe eigenaar zal waken over de identiteit van RCN en haar maatschappelijke doelstellingen. Goedgelovig heeft hier een dubbele betekenis gekregen. Of en hoe deze beloftes juridisch verankerd zijn, blijft in het ongewis. Overnames zijn niet per definitie verwerpelijk en je zal mij niet op naïviteit over de werking van kapitaalmarkten betrappen. Maar wanneer zelfs alternatieve bedrijfsstructuren als deze geen bescherming bieden voor het behoud van de maatschappelijke missie en visie van bedrijven, moet de vraag gesteld worden hoe we het grootkapitaal nog kunnen beteugelen: zelfs de betrokkenheid van de Heer kon de mammon van het kapitalisme niet afschrikken. Goed rentmeesterschap gaat duidelijk verder dan een juridische structuur alleen. Zij vraagt om menselijke standvastigheid. Wie betaalt de rekening van het bezwijken daarvan? Ik vrees dat dat de nietsvermoedende vakantieganger zal zijn.